top
Please update your Flash Player to view content.

Komentar Predloga zakona o izmenama i dopunama zakona o prevozu u drumskom saobraćaju

Postojeći Zakon o prevozu u drumskom saobraćaju (Službeni glasnik RS, br.46/95, 66/01 i 62/06) iako je pretrpeo manje izmene i dopune u 2001, 2005 i 2006.g. u suštini nije bitnije izmenio osnovnu koncepciju ovog zakona postavljenu još 1995. godine kada je u osnovi i donet. Postojeći zakon sadrži 60 članova, a predlog Izmena i dopuna broji 50 članova: S obzirom da su se za ovih 15 godina od dana donošenja bitno promenili uslovi i način obavljanja prevoza u drumskom saobraćaju na teritoriji Srbije, ovim izmenama i dopunama pristupilo se novom načinu uređivanja prevoza, a nova rešenja koja sadrži Predlog zakona ogledaju se u sledećem: da se otklone poremećaji nastali u unutrašnjem saobraćajnom tržištu, da se precizira i popravi položaj privrednih subjekata koji obavljaju delatnost prevoza u drumskom saobraćaju i da se doprinese sprečavanju pojava nelegalnog obavljanja prevoza.

Značajno je napomenuti da se iz razloga zahteva velikog broja auto-taksi prevoznika, njihovih udruženja i sindikata posebna pažnja posvećuje uslovima i načinu obavljanja auto taksi prevoza, čime se na mnogo potpuniji način uređuje materija u ovoj vrsti vanlinijskog prevoza, u cilju da se bitno smanje ili potpuno eliminišu problemi i negativne pojave koje su do sada prisutne, a sve sa ciljem da se omogući uvođenje reda na saobraćajnom tržištu prevoza i pružanja staničnih usluga u obavljanju tog prevoza.
Predlog zakona ustanovljuje nove privredne prestupe i prekršaje, uvodi  nove novčane kazne koje se naplaćuju na mestu izvršenja prekršaja, što ćemo u ovom komentaru pokušati da obajsnimo samo u najkraćem i najznačajnijem delu novina i to kroz:

Objašnjenje osnovnih pravnih instituta i pojedinačnih rešenja

Predlogom zakona definiše se pojam „taksi tarife“ pod kojim se podrazumeva ukupna cena auto-taksi prevoza koju čini zbir pojedinačnih cena i to: za start, po jednom pređenom kilometru, po vremenu čekanja, po dolasku na adresu po pozivu i po komadu prtljaga koji se prevozi, koja se određuje u zavisnosti od doba dana ili noći, od dana u nedelji (radni dan, nedelja ili praznik) i područja na kome se vožnja obavlja (teritorija jedne ili više opština ili gradova) i koja je učitana u merni instrument, na nov način definišu se pojmovi vozila, oznaka autobusa, putničkih automobila, naziva poslovnih imena, načina isticanja firmi i sl.

Na nov način se definiše da vanlinijski prevoz putnika, osim taksi prevoza putnika ili javni prevoz stvari može obavljati privredno društvo ili preduzetnik, registrovan, opremljen sa obezbeđenim parking prostorom i potrebnim kadrovima, dok auto-taksi prevoz mogu obavljati pravna lica i preduzetnici čija je pretežna delatnost autotaksi prevoz putnika koji su registrovani u skladu sa zakonom i koji imaju odobrenje nadležnog organa lokalne samouprave i to samo koji se može obavljati na teritoriji opštine, grada i grada Beograda za koju auto-taksi prevoznik ima izdato važeće odobrenje, a izuzetno, prevoz se može obaviti preko ili na teritoriji opštine, grada i grada Beograda i bez odobrenja ako je auto-taksi prevoz započet na teritoriji opštine, grada i grada Beograda od koje auto-prevoznik ima izdato važeće odobrenje za obavljanje delatnosti; za linijski prevoz putnika zahteva se da vlasnik ima najmanje tri autobusa, a vanlinijski prevoz osim taksi-prevoza i vlasnik najmanje jednog registrovanog autobusa, a auto-taksi prevoz da prevoz može obavljati prevoznik koji je vlasnik najmanje jednog registrovanog putničkog vozila te da to mogu činiti i primaoci lizinga kao i vozilima uzetim u zakup, da imaju obezbeđen parking prostor za sva vozila kojima obavljaju prevoz. U okviru navedenih izmena proširena su ovlašćenja organa lokalne samouprave u pogledu donošenja odluka koje se odnose na određivanje autobuskih stajališta, potpunije uređivanje registracije i overe redova vožnje u linijskom prevozu putnika, načini izdavanja karata kao i načini i uslovi obavljanja prevoza sa autobuskih stanica po važećim redovima vožnje, predlaže se da cena prevoza po putnom kilometru ne može biti niža od propisane od strane nadležnog organa kao cena koštanja u skladu sa zakonom, a što je bio zahtev poslovnih udruženja u cilju rešavanja problema sive ekonomije, nelojalne konkurencije i primene damping cena od strane pojedinih privrednih subjekata koji obavljaju prevoz u drumskom saobraćaju.
Posebnim odredbama ovog zakona bitno se vrši dopunjenje odredaba zakona koje se odnose na obavljanje delatnosti autobuskih stanica, jer one obuhvataju razvrstavanje autobuskih stanica u kategorije u skladu sa propisima koje donosi Privredna komora Srbije, obaveza prevoznika da autobuskim stanicama dostavi registrovani i overeni red vožnje za svaku liniju i važeći cenovnik, obavezu upravljača autobuske stanice da prevozniku omogući nesmetan prijem, korišćenje i otpremu autobusa sa perona kao i dužnost autobuskih stanica da sa prevoznikom moraju da imaju zaključen ugovor o pružanju staničnih usluga, i dr.

Predlogom člana 21. zakona predviđa se obaveza prevoznika u linijskom prevozu putnika da izda čitko popunjenu, numerisanu voznu kartu za određenu relaciju sa upisanim datumom putovanja i cenom prevoza, i numerisanu potvrdu za prevoz putničkog prtljaga sve sa zaštitnim znakom ili pečatom prevoznika. Predlogom zakona precizno su izmenjene i dopunjene odredbe zakona kojima je uređena materija vanlinijskog prevoza putnika i stvari, a posebna pažnja je posvećena obavljanju delatnosti auto-taksi prevoza, ovlašćenja jedinica lokalne samouprave koje se odnose na donošenje odluka u vezi utvrđivanja izgleda krovne oznake, vođenja registra krovnih oznaka kao i utvrđivanja ekonomski najniže cene u okviru taksi tarife po kojoj se auto-taksi prevoz mora obavljati na teritoriji te jedinice lokalne samouprave - od obaveze šta sadrži spisak putnika, a šta ugovor o prevozu putnika i ugovor o radu vozača u vanlinijskom prevozu putnika. Predlog zakona pojašnjava uslove za obavljanje prevoza za sopstvene potrebe putnika i stvari, šta obuhvata pojam voznog parka, načina obavljanja te vrste prevoza kao i dokumentacije koja se mora nalaziti u vozilu u toku obavljanja prevoza. Detaljno je uređena obaveza imaoca motornog vozila da prilikom obavljanja prevoza vozilo mora biti tehnički ispravno, a odgovornost za to snose privredni subjekti i građani, korisnici motornih vozila, a potpunije su utvrđeni uslovi koje moraju ispunjavati prevoznici da bi otpočeli i uopšte obavljali javni prevoz putnika i stvari do propisa kojim je uređeno da ispunjenje uslova za rad autobuskih stanica je konačno  dobijanjem rešenja nadležnog organa.

Predlog zakona obavezuje da u vozilima vanlinijskog prevoza mora da se nalazi ugovor o radu vozača ili potvrda da je vozač zaposlen kod prevoznika, a za auto-taksi prevoznike da ne mogu koristiti autobuska stajališta određena za linijski prevoz (kazne su drakonske, od 150.000 do 600.000 dinara).

Predlogom zakona upotpunjena su ovlašćenja republičkog inspektora za drumski saobraćaj i izvršeno poveravanje Autonomnoj Pokrajini Vojvodini vršenje poslova inspekcijskog nadzora nad primenom ovog zakona i propisa donetih na osnovu ovog zakona u obavljanju linijskog i vanlinijskog prevoza putnika i stvari i prevoza za sopstvene potrebe lica i stvari koji otpočinje i koji se završava na trasi na teritoriji te pokrajine.

Predlog zakona sadrži nove kaznene odredbe za privredne prestupe i prekršaje, propisujući novčane kazne od 300.000 do 1.000.000 dinara za privredne prestupe privredna društva ili preduzetnike, novčane kazne za prekršaje za društva i druga pravna lica u visini od 150.000 do 600.000 dinara u rasponima od 100.000 do 500.000 dinara pa sve do raspona od 50.000 do 300.000 dinara.

Predlog zakona predviđa da se potpuno novim članom 53 propiše novčana kazna od 80.000 do 150.000 dinara ili zatvor do 30 dana za prekršaj za fizičko lice: - ako radi na "crno" u taksi-prevozu i vanlinijskom prevozu itd.

Radi ilustracije, samo da bismo Vam prikazali sveobuhvatnost normi kažnjavanja, navodimo da se u predlogu zakona u članovima  37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44 i 45 nalazi predviđeno okvirno preko 17 privrednih prestupa i preko 110 prekršaja.

Kao važnu novinu Zakon, takođe, predviđa da se novčane kazne od 5.000 do 20.000 dinara naplaćuju na licu mesta odnosno na mestu izvršenja prekršaja.

U prelaznim odredbama predviđene su prelazne odredbe kojima je propisano da su prevoznici koji obavljaju vanlinijski prevoz putnika putničkim vozilima sa devet mesta za sedenje, uključujučći i mesto za sedenje vozača, dužni da u roku od tri meseca od dana stupanja na snagu ovog zakona, usklade sve potrebne radnje koje ovaj zakon predviđa. Na kraju je izvršeno i jezičko usklađivanje, jer su u pitanju jezički termini koji se više ne koriste u pozitivnim propisima Republike Srbije i zamenjeni su novim odgovarajućim pojmovima kao na primer: „preduzeće“, “građanin“, „opština“, „grad“ u nove termine. „privredno društvo“ , „fizičko lice“, i “opština“, „grad“ i „grad Beograd“. Vlada kao predlagač zakona Skupštini predlaže da se isti  donese po hitnom postupku jer je praksa pokazala da brojni nedostaci koji se odnose na održavanje registrovanih i overenih redova vožnje u linijskom prevozu putnika, način obavljanja vanlinijskog prevoza putnika, način obavljanja javnog prevoza stvari, način i uslovi obavljanja auto-taksi prevoza putnika, način pružanja staničnih usluga prevoznicima i korisnicima prevoza, a posebno dosadašnje neadekvatno inspekcijsko ovlašćenje u vršenju nadzora nad prevozom u drumskom saobraćaju, prouzrokuju veliku materijalnu štetu svim subjektima, a obim štete je takav da je znatno otežao obavljanje delatnosti prevoznicima u prevozu stvari i putnika, dok je postojeća svetska ekonomska kriza dodatno pogoršala stanje u oblasti prevoza i prouzrokovala veoma nepovoljan položaj privrednih subjekata koji obavljaju delatnost prevoza i delatnost pružanja staničnih usluga u obavljanju tog prevoza.


bottom