top
Please update your Flash Player to view content.

"Službeni glasnik RS" broj 36/09; "Službeni glasnik RS" broj 101/05; "Službeni list SRJ" broj 24/98

Izvori: Zakon o zaštiti građana Savezne Republike Jugoslavije na radu u inostranstvu /“Službeni list SRJ“, broj 24/98; Zakon o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti, stupio na snagu 23. maja 2009. godine,/“Službeni glasnik RS“, broj 101/05-dr.zakon, 36/09-dr.zakon, i 88/2010- u delu koji se odnosi na zapošljavanje/

Pojam i obeležja

Odredbama  navedenih zakona pod pojmom zaštite građana države Srbije na radu u inostranstvu, smatra se  postupak zapošljavanja kod inostranih poslodavaca i postupak prilikom povratka u Srbiju, obaveze  preduzeća, drugog pravnog lica i preduzetnika ( u daljnjem tekstu: srpski poslodavac ) počev od načina upućivanja, uzajamna prava i obaveze srpskih poslodavaca i zaposlenih za vreme boravka i rada u inostranstvu, postupci i načini  upućivanja  srpskih građana u inostranstvo po osnovu međunarodne naučne, tehničke i prosvetno-kulturne saradnje, načini zaštite prava i interesa i građana i članova njihovih porodica kao i određivanje nadležnosti organima i organizacijama koji će obavljati poslove zaštite naših građana na radu u inostranstvu i prilikom povratka iz inostranstva. Inače pod pojmom zaštite u smislu ovog zakona smatraju se samo srpski građani koji su upućeni kao zaposleni kod srpskih poslodavaca na privremeni rad u inostranstvo radi obavljanja privrednih i drugih delatnosti.

Prava zaposlenih na privremenom radu

Samo u slučaju ako se građani Srbije kao zaposleni  upućuju na privremeni rad u inostranstvo od strane srpskih poslodavaca isti imaju pravo na zaštitu u slučajevima:
1) izvođenja investicionih i drugih radova  i pružanja usluga;
2) zapošljavanja u poslovnim  jedinicama preduzeća koje osniva srpski poslodavac
3) stručnog osposobljavanja i usavršavanja.

Upućivanje u navedena tri slučaja uređuje se ugovorom o poslovnoj saradnji između srpskog poslodavca i stranog lica.

Ugovor o poslovnoj saradnji - Ugovorne strane su srpski poslodavac i strano lice i isti u sebi nemože sadržavati odredbe  kojima se  predviđa mogućnost ustupanja zaposlenog tom ili nekom drugom stranom licu.Takve odredbe su ništavne.Nadalje,ugovor mora sadržavati osnovnu normu koja će garantovati ista prava, obaveze i odgovornosti  kao što ih imaju drugi zaposleni kod tog poslodavca u toj zemlji.
Zaposleni imaju pravo na:
1.smeštaj i ishranu po važećem standardu u državi u kojoj se radi ili u skladu  sa standardom utvrđenim  kolektivnim ugovorom.
2.zaštitu na radu  u skladu sa srpskim propisima koji ne mogu biti manji od zaštite koja je obezbeđena propisima države u kojoj se radi.
Osiguranje za vreme trajanja rada - U slučaju da se radi u državi s kojom  država Srbija nije zaključila  međunarodni ugovor o socijalnom osiguranju ,zapiosleni se obavezno osigurava  u  Srbiji na zdravstveno,penzijsko i invalidsko osiguranje kao i za slučaj nezaposlenosti, pod uslovom da nije bio obavezno osiguran kod stranog nosioca osiguranja. U slučaju  kad međunarodnim ugovorom o socijalnom osiguranju  s državom u kojoj se radi,  nije obezbeđena zadravstvena zaštita  za članove njegove porodice  koji žive u Srbiji, to pravo isti imaju po propisima Srbije.
Uslovi slanja zaposlenog na rad u inostranstvo - Pre svake donete odluke o slanju zaposlenog na rad u inostranstvo ,srpski poslodavac  mora imati opšti akt u kome je dužan da obavezno utvrdi:
1. Uslove pod kojima se može uputiti zaposleni ,zasnivanje radnog odnosa na određeno vreme,  uslovi za srpske državljane koji već  borave u inostranstvu
2.slučajeve kad zaposleni može odbiti upućivanje na rad u inostranstvo (obično: zdravstveni, klimatski, socijalni, lični i sl.razlozi –pr.autora)
3.način izbora, raspoređivanja, dužina trajanja rada, pitanja zamene kao i način njegovog raspoređivanja  po povratku u zemlju
4.raspored, početak i završetak radnog vremena, slučajevi obaveznog rada dužeg od punog radnog vremena, korišćenje slobodnih dana, odsustva i godišnjeg odmora.
Organi nadležni za upućivanje na rad u inostranstvo- zakon predviđa kao nadležne organe dva ministrastva : Ministarstvo za  rad i socijalnu  politiku  i Ministarstvo za spoljne poslove a od organizacija –nadležne fondove obaveznog socijalnog osiguranja i Nacionalnu službu zapošljavanja .Tako je  domaći poslodavac  dužan da u datim rokovima obavesti Ministarstvo rada i socijalne politike da je ispunio uslove za upućivanje radnika  na rad u inostranstvo, da priloži  ugovor o poslovnoj saradnji,spisak zaposlenih koje upućuje,kolektivni ugovor i sve ostale dokaze koji se  propisima i države Srbije i strane države traže  da ih je ispunio a posebno dokaz da se  u stranoj državi obavezno primenjuju  vidovi zaštite na radu kao i pravo na garantovanu zaradu i posebno da se navedu prava koja imaju a veća su od prava u Srbiji, posebno vodeći brigu da se  isključi  mogućnost dvostrukog osiguranja, osim ako se pravo  može koristiti samo po propisima inostrane države odnosno u toj državi.

 Upućivanja na rad u inostranstvo radi ostvarivanja nučne,tehničke i prosvetno-kulturne saradnje

Ovo upućivanje može biti kako u drugu  državu tako i u međunarodnu organizaciju.
Ovo upućivanje može biti upućivanje na rad kao pojedinca  ili u okviru stručne ekipe ( tima.grupe i sl).
U ovim slučajevima sa građaninom Srbije,zaključuje se ugovor o upućivanju na rad u inostranstvo u svojstvu stručnjaka kojim se saglasno zakonu i međunarodnom ugovoru  utvrđuje vrsta posla, period angažovanja,međusobna prava i obaveze uključujući  prava iz socijalnog osiguranja,način ostvarivanja i zaštita istih i dr. Kao strane ugovornice pojavljuje se građanin Srbije s jedne strane i organ odnosno organizacija nadležna za sprovođenje međunarodnog ugovora o naučno-tehničkoj i prosvetno-kulturnoj saradnji s druge strane.

Nadzor nad primenom ovog zakona povereno je  ministarstvu rada i socijalne politike koju isto obavlja preko ovlašćenog službenog lica

Ovlašćenja službenog  lica u postupku nadzora

Ako se u postupku izvršenog nadzora nad primenom ovog zakona utvrdi da  je pojedinačnim aktom ili radnjom poslodavca  povređen zakon, ovlašćeno službeno lice može da  svojim rešenjem  naloži  mere i  radnje  za otklanjanje  utvrđenih nepravilnosti ili nedostataka , odredi rokove izvršenja, podnese prijavu za učinjeno krivično delo ili privredni prestup i podnese  zahtev za utvrđivanje  odgovornosti zbog povrede radne dužnosti i obaveze , da svojim rešenjem izdaje naređenja ili zabrane  kao i da preduzima i druge mere i radnje za koje je zakonom ovlašćeno. U slučaju  ako oceni da je povredom zakona  ili drugog propisa učinjeno krivično delo,privredni prestup,prekršaj ili povreda radne dužnosti, ovalšćeno lice je dužno da bez odlaganja podnese prijave za sve navedene povrede. Protiv rešenja ovlasšćenog lica može se voditi upravni spor.

Kazne za nesprovođenje zakona

Novčane kazne za nesprovođenje ovog zakona su : za prekršaje od 100.000 do 400.000.dinara za poslodavca a odgovorno lice kod poslodavca  od 10.000 do 20.000 dinara.
Uz  novčanu kaznu preduzetnicima se mogu izreći i zaštitne mere zabrane obavljanja delatnosti u trajanju od  tri meseca  do jedne godine.Napomena: Novčane kazne za prekršaje određene ovim zakonom izmenjene su Zakonom o  izmenama  Zakona  kojima su određene novčane kazne za privredne prestupe /član 35.  i prekršaje –Sl.glasnik RS „br.101/2005/.


bottom